Του Γιώργου Λεκάκη
Για την σπουδαία Σαγαλασσό Πισιδίας, σας είχα ενημερώσει στο βιβλίο μου «Η Άγνωστη Μικρά Ασία», όπου έγραφα πως «Η πόλη, όπως και όλη η περιοχή, πρωτοκατοικήθηκε από το πελασγικό(*) φύλο των Πισιδών. Τα πρώτα ευρήματα κατοικήσεως στην περιοχή αυτή χρονολογούνται 14.000 χρόνια πριν από σήμερα, ενώ τα αρχαιότερα αρχαιολογικά ευρήματα της πόλεως της Σαγαλασσού χρονολογούνται στο 3000 π.Χ.».
Τώρα τα πρώτα αποτελέσματα της γεωφυσικής έρευνας στην αρχαία ελληνική πόλη Σαγαλασσό (στην θέση Tepe Düzen) είναι αρκετά εντυπωσιακά. Επιλέχθηκε περιοχή 160 Χ 160 μ. για γεωφυσική έρευνα.
Οι μαγνητικές ανωμαλίες μπορούν να ταξινομηθούν ανάλογα με το σχήμα και το μέγεθός τους. Αρχαιολογικά σημαντικά χαρακτηριστικά είναι γραμμικές ανωμαλίες που συχνά εμφανίζουν καθαρά ορθογώνια σχήματα. Αυτά προέρχονται από τα ρηχά θαμμένα ερείπια οικιών από ασβεστόλιθο. Οι ασβεστολιθικοί τοίχοι, πολλοί από τους οποίους είναι ορατοί ακόμη και στην επιφάνεια, σίγουρα αποτελούσαν μόνον μια ανωδομή από τούβλο ή λάσπης, καμένα θραύσματα της οποίας βρέθηκαν πέρυσι.
Οι έντονες αντιθέσεις καθιστούν τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα εύκολα αναγνωρίσιμα, επιτρέποντας τον εντοπισμό εσωτερικών υποδιαιρέσεων σε ορισμένα από τα σπίτια.
Τα μέχρι τώρα μαγνητογράμματα μεταφέρουν μια εικόνα ενός μάλλον κανονικού (αστικού) σχεδίου οικισμού. Τα περισσότερα σπίτια σχηματίζουν συστάδες, με λίγο-πολύ παρόμοιο προσανατολισμό, και περιέχουν ένα έως πολλά δωμάτια. Ορισμένες επικοινωνίες / δρόμοι είναι επίσης ευδιάκριτες. Αυτή η διάταξη μοιάζει με αυτή ορισμένων τοποθεσιών της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου του Αιγαίου, όπως η Ζαγορά στην Άνδρο ή το Καρφί στην Κρήτη.
Καθώς η κάλυψη ήταν τουλάχιστον 4 αιώνων (8ος – 4ος αιώνας π.Χ.), ορισμένα σπίτια με εσωτερικές αυλές μπορεί να αντιπροσωπεύουν μεταγενέστερες φάσεις (κλασσική έως μετακλασσική εποχή).
Ευδιάκριτες επίσης και αρχαίες βιομηχανικές δραστηριότητες, όπως κλιβάνοι, σφυρηλασία κλπ. Δεν φαίνεται να έγιναν σημαντικές δραστηριότητες μετά την εγκατάλειψη του οικισμού, μετά το 300 π.Χ.
(*) Φαίνεται και από την πελασγική κατάληξη τοπωνυμίων -άσσος, -ασσός (> εξαπλ. -άσος, -ασός).
ΠΗΓΗ: M. Waelkens «Geophysical Survey: June 24-29, 2006» Interactive Archaeology. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.5.2007.
