Ακόμη και «μαύρο» σενάριο της αύξησης του επιτοκίου καταθέσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο 4%, ή και ακόμη υψηλότερα, δεν αποκλείουν πλέον τα υψηλόβαθμα στελέχη της ΕΚΤ, καθώς ο δομικός πληθωρισμός της ευρωζώνης αποδεικνύεται απροσδόκητα επίμονος και ανατρέπει τους αρχικούς σχεδιασμούς για τη νομισματική πολιτική.
Η αλλαγή πορείας της ΕΚΤ προς ακόμη αυστηρότερη κατεύθυνση προκαλεί ανησυχίες στα τραπεζικά στελέχη στην Αθήνα, ιδιαίτερα για τις επιβαρύνσεις που θα φέρει αυτόματα στα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Τα επιτόκια αυτής της κατηγορίας έχουν ακολουθήσει ξέφρενη πορεία ανόδου: βρίσκονταν το περασμένο καλοκαίρι, πριν αρχίσει τις αυξήσεις η ΕΚΤ, στο 2%, ενώ τον Ιανουάριο είχαν ήδη διπλασιασθεί, ξεπερνώντας ελαφρώς το 4%.
Δεδομένου ότι, με βάση τις νέες εκτιμήσεις για τα επιτόκια της ΕΚΤ, στο κλείσιμο του κύκλου αναπροσαρμογής της νομισματικής πολιτικής ενδέχεται να έχουν αυξηθεί σωρευτικά κατά 4,50%, ή και περισσότερο, οι δανειολήπτες με στεγαστικά κυμαινόμενου επιτοκίου θα φθάσουν επιβαρύνονται με επιτόκια της τάξεως του 7%, που θα «φουσκώσουν» τις μηνιαίες δόσεις στα όρια αντοχής πολλών δανειοληπτών.
Ο κεντρικός τραπεζίτης του Βελγίου, Πιερ Γουνς, δήλωσε πρόσφατα ότι τα στοιχήματα της αγοράς πως θα φθάσουν τα επιτόκια στο 4% ή και υψηλότερα μπορεί να αποδειχθούν σωστά, εάν παραμείνει υψηλός ο δομικός πληθωρισμός. Το πόσο πρέπει να αυξηθεί το κόστος δανεισμού από την ΕΚΤ, όπως είπε, «εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη του δομικού πληθωρισμού. Αν δεν λάβουμε σαφή μηνύματα ότι ο δομικός πληθωρισμός μειώνεται, θα πρέπει να κάνουμε περισσότερα». Αυτό σημαίνει, πρόσθεσε, ότι «η εξέταση ενός ποσοστού 4% δεν αποκλείεται. Αλλά δεν θα κάνω καμία κρίση για το πού θα πρέπει να πάνε τα επιτόκια χωρίς να δω εξελίξεις στον δομικό πληθωρισμό».
Ο δομικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη, τον Φεβρουάριο, ήταν απροσδόκητα υψηλός, καθώς οι τιμές αυξήθηκαν, χωρίς να υπολογίζονται η ενέργεια και τα τρόφιμα, με ετήσιο ρυθμό 5,6%, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 5,3% του Ιανουαρίου. Συνολικά, ο πληθωρισμός μειώθηκε οριακά, στο 8,5%, ενώ οι αναλυτές προέβλεπαν ότι θα υποχωρούσε χαμηλότερα, στο 8,2%. Αυτό ώθησε την αγορά χρήματος να αυξήσει τα στοιχήματα για τα επιτόκια, αναμένοντας πλέον αύξηση στο 4% στο τέλος του κύκλου σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής.
Οι κεντρικοί τραπεζίτες ανησυχούν ότι τέτοιες επίμονες πιέσεις θα οδηγήσουν τους εργαζόμενους να αναζητήσουν υψηλότερους μισθούς, προκαλώντας ενδεχομένως έναν νέο γύρο αυξήσεων των τιμών και περιπλέκοντας το έργο της επιστροφής του πληθωρισμού στον στόχο του 2%.
Σε δηλώσεις της, σήμερα, στην εφημερίδα El Correo της Ισπανίας, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ προαναγγέλλει αύξηση κατά μισή μονάδα στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 16 Μαρτίου. «Είναι πολύ πιθανό να αυξήσουμε τα επιτόκια κατά 50 μονάδες βάσης», δήλωσε η Λαγκάρντ. «Αυτή ήταν μια απόφαση που αναφέρθηκε στην τελευταία μας συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής και όλοι οι αριθμοί που βλέπουμε τις τελευταίες ημέρες επιβεβαιώνουν ότι αυτή η αύξηση των επιτοκίων είναι πολύ, πολύ πιθανή», πρόσθεσε.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ άφησε όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά για τη συνέχεια, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν είναι ικανοποιημένη από τη μείωση του πληθωρισμού ως τώρα. «Δεν μπορώ να σας πω πόσο ψηλά θα πάνε τα επιτόκια», τόνισε. «Ξέρω ότι θα είναι υψηλότεροι από ό,τι είναι τώρα και έχουμε ακόμα περισσότερη δουλειά να κάνουμε γιατί δεν μπορούμε να κηρύξουμε τη νίκη. Σημειώνουμε πρόοδο, αλλά έχουμε ακόμη δουλειά να κάνουμε».
Σε ό,τι αφορά τις οικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ, σημείωσε: «Είμαι πεπεισμένη ότι ο πληθωρισμός θα μειωθεί το 2023, ενώ ο δομικός πληθωρισμός θα είναι πιο σταθερός βραχυπρόθεσμα. Αναμένω κάπως καλύτερη οικονομική ανάπτυξη σε σύγκριση με τη στασιμότητα το τελευταίο τρίμηνο του 2022. Οι προβλέψεις των στελεχών της ΕΚΤ δεν περιλαμβάνουν ύφεση το 2023. Αναμένουμε θετική ανάπτυξη και αυξημένη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του έτους. Αλλά είναι αλήθεια ότι υπάρχει τεράστια αβεβαιότητα».
